مدیریت اسلامی

مدیریت اسلامی

دریافت

مدیریت اسلامی در این مقاله با طرح ضرورت توجه به مدیریت اسلامی در حكومتی اسلامی، مفاهیم و تعاریف مدیریت اسلامی از دیدگاه برخی از صاحب‌نظران و نویسندگان مورد اشاره قرار گرفته است و سپس به وجوه كلی تفاوت های مدیریت اسلامی و مدیریت غربی به صورت مختصر اشاره شده است از دیدگاه نگارنده، مدیریت اسلامی در سطحی بالاتر از مدیریت غربی به مسایل مدیریت و محور آن (انسان) توجه
دسته بندی
مدیریت
بازدید ها

208
فرمت فایل

doc
حجم فایل

20 کیلو بایت

تعداد صفحات فایل

24

8,800 تومان
“حمیدی‌زاده” نیز معتقد است که نظام مدیریت در تفکر اسلامی از اصول اعتقاد آن سرچشمه می‌گیرد و بنابراین، مدیریت بر یک مجموعه‌ انسانی و در یک سازمان در راستای مدیریت جهان خلقت است و با این ویژگی‌، وی مدیریت را به عنوان یک بینش مطرح می‌کند ومدیر نیز عضوی از اعضای آفرینش است که باید همراه و هماهنگ با ضوابط و قوانین کلی آن باشد زیرا تشکیلاتی که به وی سپرده شده، هدفش در جهت نظم کلی جهان و برای پیشبرد فعالیت های بشری به منظور دستیابی به سطوح آرمانی است ( فصلنامه مطالعات مدیریت، شماره ۲۰، ص۲).“عسگریان” مدیریت از دیدگاه اسلام را در مسیر نزدیکی به خداوند می‌داند. بدین معنی که در کلیه ی سطوح آن زهد و تقوی پیشه می‌شود، سعی در بخشش و ارشاد فزونی می‌یابد و جلب رضایت اکثریت بیشتر می‌شود (عسگریان، ۱۳۷۰، ص ۵۲).“مشرف جوادی” معتقد است در مدیریت اسلام (اسلامی)، ابتدا محور رابطه با ا…. و حرکت به سوی او همراه با قادر مطلق دانستن وی و شهادت به یگانگی یعنی فقط یاری و کمک طلبیدن از او منظور است ( مشرف جوادی، ۱۳۷۸ ص۱۱). «مدیریت در اسلام» بدون در نظر گرفتن اعتقاد به معاد و یا دنیای دیگر ناقص است. در واقع مطلب و مسایل مدیریت در اسلام، جدا از دنیای دیگر همان مدیریت غربی است ( مشرف جوادی، ۱۳۷۸، ص ج).هنگامی که صحبت از مدیریت در اسلام می‌شود، ابتدا منظور اداره ی امور بهره‌برداری صحیح از نعمت های الهی بر اساس اعتقاد به جهان‌بینی توحیدی است. یعنی کلیه ی اعمال و رفتار انسان ها و یا مدیران باید بر مبنای جهان‌بینی توحیدی باشد و فلسفه توحیدی ایجاب می‌کند که اعمال یک مدیر، علاوه بر انطباق با جهان‌بینی توحیدی، با اصول و اهداف جامعه اسلامی نیز تطبیق داشته باشد (مشرف جوادی ۱۳۷۸، ص ۳).سازمان امور اداری و استخدامی در مورد مدیریت اسلامی این تعریف را آورده است: « مدیریتی که زمینه ی رشد انسان به سوی‌ ا… را فراهم نماید و مطابق کتاب و سنت و روش پیامبر (ص) و امامان معصوم وعلوم و فنون و تجارب بشری جهت رسیدن به اهداف یک نظام در ابعاد مختلف، همانند یک محور عمل کند، مدیریت اسلامی می‌نامیم. « مدیریت اسلامی، ۱۳۶۴). حضرت آیه ا… مصباح یزدی نیز برای مدیریت اسلامی سه معنی و برداشت قایل می باشند: “… بررسی شیوه ی مدیران مسلمان در طول تاریخ امت اسلامی، تحلیل شیوه‌ای مدیریت مسلمان و نشان دادن خصلتهایی است که از مسلمان بودن آنان نشأت گرفته است و معنای سوم این که مسایل مدیریت اسلامی را در منابع اسلامی (قرآن و سنت) مورد بررسی قرار دهیم و سیره ی مدیران معصوم (ع) را نیز به عنوان سنت عملی مورد توجه قرار دهیم “. (دیدگاه‌های اسلام درباره مدیریت، صص ۲۸-۲۷).از دیدگاه “عسگریان “، مدیریت از دیدگاه اسلام که درجامعه اسلامی جریان می‌یابد در مسیر نزدیکی به ا… قرار دارد، بدین معنی که در کلیه ی سطوح آن زهد و تقوی پیشه می‌شود، سعی در بخشش و ارشاد فزونی می‌یابد و جلب رضایت اکثریت بیشتر می‌گردد (عسگریان، ۱۳۷۰، ص ۵۲). “هاشمی رکاوند” نیز مدیریت در اسلام را در اصل بر مبنای کلامی و عقیدتی ملهم از قرآن و سنت‌نبی (ص) استوار می‌داند ( هاشمی رکاوند، ۱۳۷۹، ص ۷۶) از نظر ابراهیمی منظور از مدیریت اسلامی آن است که در عمل و اجر و هدف. عدالت اجتماعی را مد نظر قرار دهد و مقصود نهایی آن کسب رضایت خداوند باشد و خدمت به خلق را نوعی عبادت بداند و زندگی ومعیشت افراد در همین راستا تأمین شود (ابراهیمی ۱۳۷۵، ص ۲۸).“تقوی دامغانی” بدون این که از مدیریت اسلامی تعریفی ارایه دهد در مورد چیستائی مدیریت توضیحی داده و به امانت بودن، تکلیف بودن و حق نبودن، خدمت بودن و مواردی از این قبیل اشاره کرده است و سپس به توضیح نقش مدیر در جوامع اسلامی پرداخته است(تقوی دامغانی، ۱۳۷۷).“نبوی”، پس از ارایه تعاریفی از مدیریت در نظریه‌های غربی، مدیریت اسلامی را این چنین تعریف کرده است:“مدیریت «هنر وعلم به کارگیری صحیح افراد و امکانات درجهت وصول اهداف سازمانی است، به نحوی که با موازین شرع مغایرت نداشته باشد”. (نبوی ۱۳۸۰، ص ۳۳)“قبادی” نیز مدیریت اسلامی، یعنی آن بخش از «مدیریت» و فرآیند آنرا، که مستند به وحی الهی و منابع اسلامی باشد و وجه تمایز آن با دیگر مدیریت ها را در مبتنی بر وحی بودن، نبود نظام بهره‌کشی انسان از انسان، مبتنی بودن بر ارزش های متعالی، مطلق و ثابت و استوار بودن برپایه ی تعالی، کرامت و شرافت انسانها می‌داند مدیریت اسلامی تعریف کرده است (قبادی، ۱۳۷۸،ریال ص ۱۲).   پ – وجوه کلی تفاوت مدیریت اسلامی و غیر اسلامی (غربی)مروری کوتاه بر تعریف های ارایه شده در مورد مدیریت اسلامی نشان می‌دهد که نویسندگان، برداشت های متفاوت و در عین حال هم جهتی را در مورد آن داشته‌اند. ولی همین برداشت ها نیز دامنه و محدوده‌ای از مدیریت اسلامی را به دست می‌دهد. در واقع به نظر می‌رسد مدیریت اسلامی بر مبنای ارزشهای الهی اسلام، زمینه های تعالی انسان را فراهم می‌آورد. این امر چه در سطح جامعه (مدیریت و رهبری در جامعه اسلامی) و چه در سطح سازمان ( مدیریت و رهبری سازمانی) مصداق دارد، در عین حال ذکر این نکته نیز ضروری است که این امر مغایرتی با به‌کارگیری اصولی که در مدیریت از نظر صاحب نظران غربی مورد قرار گرفته است، ندارد. به نظر این جانب، مدیریت از دیدگاه صاحب نظران غربی، در واقع به کار بردن مجموعه‌ای از تکنیک ها و روشهای ابزاری است تا مدیر و سازمان ( در سطح بالاتر، جامعه) را به اهداف تعیین شده برساند. این امر فی نفسه چندان بد و مذموم نیست.در واقع هنگامی که بحث حفظ‌ شان و مرتبت انسانها در سازمان و جامعه مطرح می‌شود و تعالی انسان ها و رشد آنها در مسیر الهی در اولویت اول قرار می‌گیرد و سازمان اسلامی ( کیا، ۱۳۷۷، ص ۱۲۵) جای انسان سازمانی را می‌گیرد، وجوه تفاوت دو دیدگاه به صورت عمده پدیدار می‌شود (این بحث جدا از نیت عمل، و نیز وظیفه‌گرا بودن مسلمان، مواردی که در دیدگاه الهی اسلام از مباحث مهم وتعیین کننده است مطرح می‌شود).به عبارت دیگر، به نظر می‌رسد در دیدگاه صاحب نظران غربی که مدیریت و رهبری را تعریف کرده‌اند، انجام دادن کار و نیل به هدف رهبر و مدیر به وسیله ی انسان ها و سازمان مطرح است و در این راستا هنر و توانایی مدیر و رهبر در به کار گرفتن همه ی قابلیت های پیروان و کارکنان و چگونگی افزایش این توانایی در به کارگیری این قابلیت ها، جان کلام و نقطه ی اصلی توجه صاحب نظران غربی علوم مدیریت است. در حالی که از نظر اسلام، چگونگی به کارگیری قابلیت های پیروان و نیل به هدف، نحوه ی اعتلاء و رشد معنوی کارکنان و ضرورت آنها به سوی خداوند نیز از اقلام تعیین کننده و مهم است که مقدم بر رسیدن به هدف است. در واقع در این رویکرد، مدیر و رهبر تنها در چارچوبی از محدودیت ها که ارزشهای الهی و اسلامی برای وی تعیین کرده‌اند، مجاز به ارایه دستور و رهنمود است. مقایسه ی این دو رویکرد به نظر این جانب، نشان دهنده ی جایگاه برتر و کاملتر مدیریت اسلامی است که جدا از مقوله ی هدف، به چگونگی نیل به آن و نیز تعالی انسانهای سازمان نیز توجه می‌کند و این چیزی بیش از آن است که در مدیریت غربی مورد توجه قرار داشته و مورد نظر است.مروری بر تحقیق های انجام شده در خصوص مدیریت و خاصه رهبری در جوامع غربی نشان می‌دهد که رویکردهای جدید رهبری و مدیریت به ارزشهای انسانی و اخلاقی توجه روزافزونی یافته و سهم آن را در افزایش اثربخشی، بیش از پیش مهم و تعیین کننده یافته‌اند. مواردی مانند صداقت و راستگویی، تعهد، وفاداری، تواضع، عدالت و مواردی از این قبیل که در دیدگاه اسلام مبانی اساسی در روابط رهبران و پیروان ( در هر سطح) به شمار رفته و از بدو ظهور اسلام، به وسیله پیامبر (ص) و سپس ائمه معصومین (ع) مورد توجه اکلید قرار گرفته و به شکل های گوناگون و متفاوت ( ولی با محتوای مشابه و در راستای هم) توصیه شده‌اند و نیز رهنمودهای ولی فقیه در زمینه های متفاوت اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و… به تازگی مورد توجه صاحب نظران علوم مدیریت در غرب قرار گرفته‌اند. به عبارت دیگر، به نظر راقم این اسطور، مدیریت غربی در حال نزدیک شدن به رویکرد اسلامی مدیریت است و این گزینش به دلیل اثربخشی واضح سبک های رهبری ومدیریتی که به مسایل انسانی و معنوی توجه می‌کنند، افزایش روزافزون یافته است. (شاهد این مدعا، تفاسیر مختلف ارائه شده از موضوعات روز ایران اسلامی در محافل و مجامع غربی است ). از سوی دیگر در یک مرزبندی ( به نظر این جناب غیرواقعی) میان مدیریت از دیدگاه صاحب نظران غربی و مدیریت اسلامی، آنچه که به عنوان روش ها، تکنیک ها، وظایف مدیر و… در نظریه‌های غربی مطرح گردیده است، در مدیریت از منظر اسلام نیز مورد توجه قرار دارد، در واقع آن وجوه از جنبه‌های رفتاری، شخصیتی، ارزشی، آرمانی و آنچه که مورد توجه مدیریت در جوامع غربی نیست و یا کمتر مورد توجه قرار دارد در نظریه‌های مدیریت اسلامی مورد توجه بیشتری قرار دارد و این بدان معنی نیست که در مدیریت از نظر اسلام برنامه‌ریزی، سازماندهی، هماهنگی، کنترل و… که از وظایف مدیریت محسوب می‌شود و رویکرد اسلامی مدیریت مورد توجه قرار ندارد. مرروی سطحی به تاریخ صدر اسلام، جنگ ها، تلاش های برنامه‌ریزی شده پیامبر (ص) و ائمه معصومین (ع) نشان می‌دهد که این مسایل مورد توجه قرار داشته است. همچنانکه در ایران، یونان، مصر،روم، چین باستان و سایر تمدن های کهن نیز مورد توجه بوده است و این که این موارد در اوایل این قرن مورد دسته‌بندی و سازماندهی مجدد قرار گرفته‌اند به این معنی نیست که خاستگاه آنها هم منحصرا کشورهای غربی در قرن بیستم و بیست‌ویکم هستند.ابزار، قوانین اولیه، وظایف و… مدیر در هر جامعه و تمدن در چارچوبهای که تا حدود زیادی به هم نزدیک هستند قابل دسته‌بندی است و به هیچ تمدن و قومی منحصر نمی‌شود. با توجه به موارد مذکور، به نظر نمی‌رسد مواردی از قبیل برنامه‌ریزی، سازماندهی، کنترل و… که از وظایف مدیریت به شمار می‌رود و سایر اصول مورد توجه به مدیریت غربی، از نظر عملکرد و اجرا با آنچه که در مدیریت اسلامی به مورد اجرا گذشته می‌شود منافات داشته باشد، نکته اصلی در این است که در مدیریت اسلامی اقلامی دیگر نیز همسنگ وظایف مدیر و اصول مدیریت اهمیت داشته و در مواردی اولویت و جلوه بیشتری می یابد.آنچه مسلم است این است که در مدیریت از دیدگاه اسلام، اخلاق و مسایل اخلاقی – ارزشی اهمیتی بیش از کسب هدف (تولید) دارند و به عبارت بهتر در اولویت بالاتری قرار گرفته‌اند. این نکته، خاصه در شرایطی که توجه به مسایل اخلاقی و رعایت ارزش های انسانی که در نظریه‌های رفتارگرایان نیز مورد تأکید قرار گرفته و توجه به آن روندی صعودی یافته است، حائز اهمیت ویژه‌ای است. ت – پیش فرض های مدیریت اسلامینکته این که در این راستا، به دلیل تازه بودن و نو بودن منظری که از آن به انسان و فعالیت های آن در قالب سازمان توجه می شود، نیاز به ارائه ی نظریه‌های متناسب با این نگاه، به طور کامل جدی احساس می‌شود. در این راستا توجه به فروض زیر نیز ضروی است:هر جامعه‌ای به مدیریت نیاز دارد، این مدیریت می‌تواند از سطح اداره ی جامعه و رهبری آن تا سطح سازمان های دولتی و خصوصی بزرگ و کوچک در نوسان باشد. جامعه اسلامی نیز مانند هر جامعه ی دیگر نیاز به مدیریت دارد. جامعه اسلامی جامعه‌ای است که در آن ارزش های الهی، دینی و اخلاقی اسلام مورد توجه بوده و در مناسبات رسمی و غیررسمی رعایت می‌شود.رویکرد اسلامی مدیریت در جامعه ی اسلامی با اخلاق، رفتار و ارزش های اسلامی آمیخته بوده و این ارزشها مدیریت اسلامی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.جامعه ی اسلامی نیاز به نوعی از مدیریت دارد که با ارزش های انسانی و دینی و مبانی اخلاقی آن پیوستگی داشته و آرمان های اسلامی را مورد توجه و عنایت قرار دهد. مدیریت در جوامع غربی، به ارزش های انسانی در حد توجه به محصول مدیریت «سود، افزایش قدرت رقابت، کیفیت محصول، افزایش سهم بازار،…» عنایت دارد، در حالی که مدیریت با رویکرد اسلامی اعتلای ارزشها و تعالی انسانها را به عنوان هدف مورد توجه قرار می‌دهد. مرور مختصری بر آنچه که به عنوان پیش فرض های مدیریت اسلامی مورد اشاره قرار گرفته است. نافی آنچه که به عنوان تکنیک ها و روش ها مورد توجه مدیر (در هر جامعه و با هر رویکرد) قرار می‌گیرد نیست.در هر حال بررسی تعریف های مورد اشاره نشان می‌دهد که:۱- مدیریت اسلامی از دیدگاه محققین مبتنی بر مکتب اسلام بوده و به طور کامل تحت تأثیر آن قرار دارد به گونه‌ای که رعایت شئونات اسلامی در این مدیریت اولین وظیفه مدیر محسوب می‌شود.۲- در مدیریت اسلامی توجه به نظام ارزشی اسلام (اخلاق، تقوی، عدالت طلبی، خدمت و امانت بودن مدیریت و…) و حفظ آن اهمیت ویژه‌ای داشته و در اولویت قرار دارد. ۳- وظیفه ی مدیر، در مدیریت اسلامی تنها افزایش تولید نیست و توجه به انسان به عنوان اشرف مخلوقات (که خداوند آسمانها و زمین را مسخر او کرده است) و تعالی وی در اولویت بالاتری از تولید قرار دارد.۴- در مدیریت اسلامی مدیریت و هدایت انسانها به سوی کمال وظیفه اصلی قلمداد می‌شود.۵- مدیریت در اسلام امانتی است که باید در نگهداری و رساندن آن به کسی که اهلیت آن را دارد دقت وافر به خرج داد. در واقع نمی‌توان این مسئولیت را به هر کس سپرد. ۶- سازمان در مدیریت مجموعه‌ای از انسانها است که از طریق هم افزایی توان آنها (که در مدیریت اسلامی در جهت رسیدن به کمال قرار دارند) در خدمت انسان قرار می‌گیرد. در این رهگذر در یک عرصه رفت و برگشت، افراد با کار جهت یافته خود سازمان را به نتایج دلخواه می‌رسانند و مجموعه سازمان (مدیریت وکارکنان) نیز از باتاب نتایج کار خود، هم از نظر معنوی و هم از نظر مادی بهره‌مند می‌شوند.۷- در مدیریت اسلامی، مدیر به عنوان الگو و اسوه مطرح است و بر همین مبنا نیز باید رفتار خود را تنظیم نماید.مرور مختصری بر آنچه که به عنوان پیش فرض های مدیریت اسلامی مورد اشاره قرار گرفته است. نافی آنچه که به عنوان تکنیک ها و روش ها مورد توجه مدیر ( در هر جامعه و با هر رویکرد) قرار می‌گیرد نیست. ث- موانع فراروی مدیریت اسلامی در جامعهگفتیم که جوامع مسلمان به داشتن نوعی از مدیریت نیازمند هستند که با ارزش ها، آرمان ها، اعتقادات، مبانی دینی و اخلاقی آنها سنخیت و پیوستگی داشته باشند. با توجه به این که مدیریت اسلامی، در واقع رویکردی نو و تازه از مدیریت در جامعه است. به نظر می‌رسد مانند هر پدیده ی نو و تازه در جامعه برای رواج یافتن با موانعی رو در رو باشد. از جمله این موانع می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱- سیطره و نفوذ رویکرد غربی در جامعه، خود باختگی دانشمندان، دانشجویان در برابر رویکرد مدیریت غربی در حدی که به رویکرد اسلامی مدیریت اجازه ی رشد نمی‌دهد.با توجه به این که نظریه‌های مربوط به مدیریت با تلاش های” تیلور” و متقدمان پس از وی در جوامع غربی به صورت مدون ارایه گردیده و در هر تلاش جدید شاخ و برگ بیشتری یافت، به نظر می‌رسد صاحب‌نظران و اندیشمندان کشورهای در حال توسعه تحت سیطره و نفوذ این امر قرار گرفته‌اند. هر چند ذکر این نکته نیز ضروری است که اصولا نظریه‌های جدید ارایه شده در خصوص مدیریت، در جوامع غربی همواره محمل اجرایی بیشتری یافته و در سازمان های غربی مورد آزمون تجربی قرار می‌گرفته است. این امر همواره موجب پیشتازی و سبقت جوامع غربی و سازمان های آنها بوده است و در هر حال در پیشرفت نظریه‌های مدیریت مهمترین سهم را از آنها کرده است. این امر موجب شده است که در جوامع جهان سوم و از جمله ایران نیز در برابر نظریه‌های مدیریت ( که عمدتا از غرب برخاسته‌اند، ولی ریشه جهانی و فرامنطقه‌ای دارند)، نوعی شیفتگی و خود باختگی به وجود آمده و حتی دامن زده شود، این امر محدودیت زیادی را برای نظریه‌های جدید و رویکردهای مدیریتی ازجمله مدیریت اسلامی ایجاد کرده است. ۲- عدم اشنایی مدیران و مردم با قابلیت های مدیریت اسلامی و بی‌اعتقادی به کاربردی کردن آندر کنار شیفتگی بخش عمده‌ای از صاحب‌نظران زمینه‌های مدیریت در جوامعی مانند ایران به مکاتب مدیریت غربی، مدیریت اسلامی نیز در جامعه ایران اسلامی تا حدود زیادی مجهور و ناآشنا و غریب مانده است و این امر موجب شده است که چیرگی نظریه‌های مدیریت غربی، گستردگی و عمق بیشتری بیابد. این امر علیرغم وجود منابع غنی و پشتوانه قابل توجه نظری در مورد مدیریت در جامعه اسلامی است که به یمن سال های پر بار صدر اسلام و سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری مدبرانه ی امام راحل (ره) به منصفه ظهور رسیده است. ۳- عدم ایجاد تمایز میان تکنیک های مدیریتی و رویکردهای انسانی در مدیریت (مدیریت غربی تکنیک های مدیریتی است که تا حدود زیادی قابلیت اجرا در مدیریت اسلامی را نیز دارد) در این مورد همانگونه که به صورت مختصر ذکر گردید، برخی از مدیریت که به طور عمده به فنون و تکنیک های مدیریت بر می‌گردد در هر رویکرد اسلامی و غربی مدیریت مشترک می‌تواند باشد، این امر، از دید صاحب نظران رویکرد اسلامی مدیریت مغفول مانده است. در واقع مدیریت اسلامی نیز به شیوه‌های مختلف و متفاوت مدیریت نیازمند است. در این میان، آنچه موجب تفاوت ماهیت این دو رویکرد می‌شود، هدف از مدیریت و چگونگی استفاده از ابزارهای مدیریتی و نیت از مدیریت است. در واقع در مدیریت اسلامی، هدف از مدیریت رشد و اعتلای انسانها ( و سپس سازمان) و بالندگی انسانها در مسیر الی ا… است و مدیر در این میان نقش رهبر و مراد و معشوق را بر عهده دارد که به یمن ارادت ناشی از ایمان، عشق و شیفتگی کارکنان و پیروان و مدیریت بر قلب، (دلشاد تهرانی، ۱۳۷۲) قادر به استفاده از قابلیت های نهفته در وجود کارکنان است. مطالعات اخیر در مورد مدیریت، نیاز مدیریت غربی به ارزش های انسانی در نظریه‌های جدید را نشان می‌دهد و از این نظر نوعی همگرایی میان دو رویکرد اسلامی وغربی مدیریت در حال پیدایش است که به اخلاق، ارزشها روابط انسانی و معنوی میان انسانها توجه خاص نشان می‌دهد؛ نکته‌ای که به تازگی مورد توجه غرب واقع شده است، از دیر باز مورد توجه اسلام بوده و به شکل های متفاوت و به کرات مورد سفارش و توصیه قرار گرفته است. ۴- نبود تعریف ومعیار و محدوده مشخصی از مدیریت اسلامیمشکل و مانع دیگر در رویکرد اسلامی مدیریت، محدودیت شدید مطالعات مبتنی بر شیوه‌های بررسی علمی در حوزه مدیریت اسلامی، خاصه مدیریت در سازمانها است. اسلام به اقتضای داعیه ی اصلی خود در ایجاد حکومت، مدیریت را درسطح جامعه مورد توجه قرار داده است و در این میان جای بررسی هایی که سطح مدیریت را تا حد سازمان کشانده و از دیدگاه سازمانی به این مقوله توجه کنند، کاملا خالی است. مدیریتاسلامینقش اساسی

  • دانلود چگونه مشکلات روانخوانی دانش آموز دیر آموزم را برطرف نمایم

    دانلود چگونه مشکلات روانخوانی دانش آموز دیر آموزم را برطرف نمایم دریافت دانلود چگونه مشکلات روانخوانی دانش آموز دیر آموزم را برطرف نمایم دسته: روانشناسی و علوم تربیتی بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم فایل: 195 کیلوبایت تعداد صفحات فایل:…

  • آمار معاملات و متغیرهای مالی شرکت تکنوتار در سال 87

    آمار معاملات و متغیرهای مالی شرکت تکنوتار در سال 87 دریافت آمار معاملات و متغیرهای مالی شرکت تکنوتار در سال 87 این فایل شامل آمار معاملات روزانه شرکت تکنوتار در سال 87 بوده و شامل بخشهای نوسان، نسبت قیمت به…

  • ادبیات نظری تحقیق و اهمیت مولفه های بهزیستی ذهنی

    ادبیات نظری تحقیق و اهمیت مولفه های بهزیستی ذهنی دریافت ادبیات نظری تحقیق و اهمیت مولفه های بهزیستی ذهنی دسته: علوم انسانی بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم فایل: 54 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 29 ادبیات نظری تحقیق واهمیت مولفه…

  • پرسشنامه سلامت عمومی GHQ

    پرسشنامه سلامت عمومی GHQ دریافت پرسشنامه سلامت عمومی GHQ دسته: پرسشنامه بازدید: 1 بارفرمت فایل: zip حجم فایل: 1157 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 5 پرسشنامه سلامت عمومی GHQ قیمت فایل فقط 7,700 تومان پرسشنامه سلامت عمومی GHQ قیمت فایل فقط…

  • پاورپوینت سیاست در سازمان

    پاورپوینت سیاست در سازمان دریافت پاورپوینت سیاست در سازمان دسته: مدیریت بازدید: 1 بارفرمت فایل: ppt حجم فایل: 557 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 15 دانلود پاورپوینت با موضوع سیاست در سازمان، در قالب ppt و در 15 اسلاید، قابل ویرایش،…

  • مقاله بررسی روابط ریزساختار/خاصیت در جوش های غیرمشابه بین فولادهای ضدزنگ آستنیتی و ماتنزیتی

    مقاله بررسی روابط ریزساختار/خاصیت در جوش های غیرمشابه بین فولادهای ضدزنگ آستنیتی و ماتنزیتی دریافت مقاله بررسی روابط ریزساختار/خاصیت در جوش های غیرمشابه بین فولادهای ضدزنگ آستنیتی و ماتنزیتی بررسی روابط ریزساختارخاصیت در جوش های غیرمشابه بین فولادهای ضدزنگ آستنیتی…

  • تحقیق نقش رسانه ها به ویژه ماهواره در زندگی اجتماعی

    تحقیق نقش رسانه ها به ویژه ماهواره در زندگی اجتماعی دریافت تحقیق نقش رسانه ها به ویژه ماهواره در زندگی اجتماعی عصری که در ان قرار داریم عصر ارتباطات و عصر سلطه ﭘدیده رسانه بر زندگی انسان استبی گمان برنامه…

  • شیپ فایل بخشهای شهرستان چابهار

    شیپ فایل بخشهای شهرستان چابهار دریافت شیپ فایل بخشهای شهرستان چابهار دانلود نقشه بخشهای شهرستان چابهار (واقع در استان سیستان و بلوچستان) در جدول توصیفی این شیپ فایل موارد زیر موجود استنام هر بخشنام قسمت مرکزی هر بخشمساحت و محیط…

  • پرسشنامه سلامت روان شناختی محیط کار مهداد 1389

    پرسشنامه سلامت روان شناختی محیط کار مهداد 1389 دریافت پرسشنامه سلامت روان شناختی محیط کار مهداد 1389 دسته: علوم انسانی بازدید: 1 بارفرمت فایل: docx حجم فایل: 14 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 6 پرسشنامه سلامت روان شناختی محیط کار مهداد…

  • پلان معماری مكان فرهنگی و هنری

    پلان معماری مكان فرهنگی و هنری دریافت پلان معماری مكان فرهنگی و هنری این فایل حاوی نقشه طراحی شده در نرم افزار اتوكد می باشد كه شامل نقشه های زیر است دسته بندی معماری بازدید ها 422 فرمت فایل dwg…

  • پلان کامل ساختمان 4 طبقه 66 متری

    پلان کامل ساختمان 4 طبقه 66 متری دریافت پلان کامل ساختمان 4 طبقه 66 متری دسته: عمران بازدید: 1 بارفرمت فایل: rar حجم فایل: 166 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 1 دانلود پلان ساختمان 4 طبقه قیمت فایل فقط 7,700 تومان…

  • بررسی نقش رسانه های جمعی (با تاکید بر تلویزیون) در الگوپذیری و رفتار کودکان

    بررسی نقش رسانه های جمعی (با تاکید بر تلویزیون) در الگوپذیری و رفتار کودکان دریافت بررسی نقش رسانه های جمعی (با تاکید بر تلویزیون) در الگوپذیری و رفتار کودکان دسته: روانشناسی و علوم تربیتی بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم…

  • پاورپوینت اعداد جادویی در خوشهای اتمی Magic number in clusters

    پاورپوینت اعداد جادویی در خوشهای اتمی Magic number in clusters دریافت پاورپوینت اعداد جادویی در خوشهای اتمی Magic number in clusters دسته: پاورپوینت بازدید: 1 بارفرمت فایل: ppt حجم فایل: 1342 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 26 دانلود پاورپوینت اعداد جادویی…

  • Access Point و شبکه های بی سیم

    Access Point و شبکه های بی سیم دریافت Access Point و شبکه های بی سیم دسته: کامپیوتر و IT بازدید: 1 بارفرمت فایل: ppt حجم فایل: 67 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 36 سخت افزار مورد نیاز به منظور پیکربندی یک…

  • بررسی رابطه سرمایه گذاری نهادی بر ارزش شرکت در هریک از مراحل چرخه عمر

    بررسی رابطه سرمایه گذاری نهادی بر ارزش شرکت در هریک از مراحل چرخه عمر دریافت بررسی رابطه سرمایه گذاری نهادی بر ارزش شرکت در هریک از مراحل چرخه عمر دسته: علوم انسانی بازدید: 1 بارفرمت فایل: docx حجم فایل: 378…

  • گزارش کارآموزی آشنایی با تاسیسات الکتریکی

    گزارش کارآموزی آشنایی با تاسیسات الکتریکی دریافت گزارش کارآموزی آشنایی با تاسیسات الکتریکی گزارش کارآموزی آشنایی با تاسیسات الکتریکی در 32 صفحه ورد قابل ویرایش دسته بندی کارآموزی بازدید ها 80 فرمت فایل doc حجم فایل 50 کیلو بایت تعداد…

  • تحقیق درباره مكانیك خاک

    تحقیق درباره مكانیك خاک دریافت تحقیق درباره مكانیك خاک دسته: عمران بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم فایل: 525 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 28 دانلود تحقیق درباره مکانیک خاک قیمت فایل فقط 7,700 تومان *تحقیق درباره مكانیك خاک* -مقدمه :…

  • مقاله استفاده از تحلیل حوزه فرکانس برای بررسی حفاظت ضد جزیره‌شدن تولید‌ات پراکنده مبتنی بر مبدل توان

    مقاله استفاده از تحلیل حوزه فرکانس برای بررسی حفاظت ضد جزیره‌شدن تولید‌ات پراکنده مبتنی بر مبدل توان دریافت مقاله استفاده از تحلیل حوزه فرکانس برای بررسی حفاظت ضد جزیره‌شدن تولید‌ات پراکنده مبتنی بر مبدل توان این مقاله برای تحلیل محدوده…

  • مقاله منابع انسانی

    مقاله منابع انسانی دریافت مقاله منابع انسانی یک مجموعه کامل از یک مقاله انگلیسی عالی ISI از سایت معتبر Emerald در زمینه منابع انسانی در سطح کارشناسی ارشد تهیه شده که عنوان این مقاله بدین شرح است ارزیابی اثر بخشی…

  • پاورپوینت بررسی اطلاعات حمل و نقل جاده ای

    پاورپوینت بررسی اطلاعات حمل و نقل جاده ای دریافت پاورپوینت بررسی اطلاعات حمل و نقل جاده ای دسته: شهرسازی بازدید: 1 بارفرمت فایل: pptx حجم فایل: 1322 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 38 دانلود پاورپوینت با عنوان بررسی اطلاعات حمل و…

  • مقاله درباره شبکه HTML

    مقاله درباره شبکه HTML دریافت مقاله درباره شبکه HTML دسته: کامپیوتر و IT بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم فایل: 26 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 32 دانلود مقاله درباره شبکه HTML قیمت فایل فقط 7,700 تومان *مقاله درباره شبکه HTML*…

  • پژوهش پایان ترم ساختمان های فولادی استاد قضاوی

    پژوهش پایان ترم ساختمان های فولادی استاد قضاوی دریافت پژوهش پایان ترم ساختمان های فولادی استاد قضاوی دسته: عمران بازدید: 1 بارفرمت فایل: rar حجم فایل: 10056 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 187 پروژه پایان ترم ساختمان فولادی 5 طبقه با…

  • مبانی نظری تحقیق علوم تربیتی درباره اضطراب رایانه

    مبانی نظری تحقیق علوم تربیتی درباره اضطراب رایانه دریافت مبانی نظری تحقیق علوم تربیتی درباره اضطراب رایانه مبانی نظری تحقیق علوم تربیتی درباره اضطراب رایانه دسته بندی مدیریت بازدید ها 113 فرمت فایل doc حجم فایل 27 کیلو بایت تعداد…

  • دانلود آشنایی با مفاهیم كیفیت 45 ص

    دانلود آشنایی با مفاهیم كیفیت 45 ص دریافت دانلود آشنایی با مفاهیم كیفیت 45 ص دسته: مدیریت بازدید: 1 بارفرمت فایل: zip حجم فایل: 55 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 45 دانلود آشنایی با مفاهیم كیفیت 45 ص تحقیق آشنایی با…

  • نقشه ی زمین شناسی شهرستان سرخس

    نقشه ی زمین شناسی شهرستان سرخس دریافت نقشه ی زمین شناسی شهرستان سرخس شیپ فایل زمین شناسی شهرستان سرخس این فایل در محیط نرم افزار GIS قابل نمایش و قابل ویرایش می باشد دسته بندی جغرافیا بازدید ها 145 فرمت…

  • دانلود پاورپوینت کاشی کاری

    دانلود پاورپوینت کاشی کاری دریافت دانلود پاورپوینت کاشی کاری دسته: هنر و گرافیک بازدید: 1 بارفرمت فایل: pptx حجم فایل: 7148 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 41 دانلود پاورپوینت کاشی کاری قیمت فایل فقط 13,200 تومان مقدمه ای بر هنر كاشی…

  • شیپ فایل بخشهای شهرستان بهشهر

    شیپ فایل بخشهای شهرستان بهشهر دریافت شیپ فایل بخشهای شهرستان بهشهر دانلود نقشه بخشهای شهرستان بهشهر (واقع در استان مازندران) در جدول توصیفی این شیپ فایل موارد زیر موجود استنام هر بخشنام قسمت مرکزی هر بخشمساحت و محیط هر بخش…

  • پاورپوینت GPS

    پاورپوینت GPS دریافت پاورپوینت GPS دسته: عمران بازدید: 1 بارفرمت فایل: ppt حجم فایل: 2168 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 24 فایل پاورپوینت 24 اسلایدی و قابل ویرایش با موضوع GPS قیمت فایل فقط 7,700 تومان فهرست سرفصل ها: مقدمه معرفی…

  • سنگ آذرین

    سنگ آذرین دریافت سنگ آذرین دسته: زمین شناسی بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم فایل: 26 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 22 سنگ از نظر زمین‌شناسان به ماده‌ی سازنده‌ی پوسته‌ و بخش جامد سست‌كره‌ی زمین گفته می‌شود سنگ‌ها از یك یا…

  • دانلود فایل ورد Word ارزیابی تاثیر گزارشگری مالی تحت وب بر اطلاعات حسابداری

    دانلود فایل ورد Word ارزیابی تاثیر گزارشگری مالی تحت وب بر اطلاعات حسابداری دریافت دانلود فایل ورد Word ارزیابی تاثیر گزارشگری مالی تحت وب بر اطلاعات حسابداری دسته: حسابداری بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم فایل: 410 کیلوبایت تعداد صفحات…

  • پاورپوینت آشنایی با نظام سلامت

    پاورپوینت آشنایی با نظام سلامت دریافت پاورپوینت آشنایی با نظام سلامت دسته: علوم پزشکی بازدید: 1 بارفرمت فایل: ppt حجم فایل: 474 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 137 دانلود پاورپوینت آشنایی با نظام سلامت بررسی آشنایی با نظام سلامت پاورپوینت جامع…

  • پاورپوینت استاندارد حسابداری شماره 25 (گزارشگری بر حسب قسمتهای مختلف)

    پاورپوینت استاندارد حسابداری شماره 25 (گزارشگری بر حسب قسمتهای مختلف) دریافت پاورپوینت استاندارد حسابداری شماره 25 (گزارشگری بر حسب قسمتهای مختلف) دسته: حسابداری بازدید: 1 بارفرمت فایل: ppt حجم فایل: 723 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 27 دانلود پاورپوینت با موضوع…

  • ارواح

    ارواح دریافت ارواح معنای‌ توحید ذاتی‌، صفاتی‌ و أفعالی‌كیفیّت‌ ظهورروح در مظاهر عالم‌ امكان‌ و پیدایش‌ موجودات‌جمع‌ بین‌ إسناد قرآن‌ فعل‌ را به‌ خدا و به‌ مخلوقات‌، و عدم‌ تناقض‌ درارتباط با ارواحكیفیّت‌ قبض‌ روح‌ ملك‌ الموت‌ افراد كثیری‌ را…

  • بررسی تاثیر رضایت زناشویی مادران بر عزت نفس دخترانشان

    بررسی تاثیر رضایت زناشویی مادران بر عزت نفس دخترانشان دریافت بررسی تاثیر رضایت زناشویی مادران بر عزت نفس دخترانشان تحقیق حاضر به منظور بررسی تاثیر رضایت زناشویی مادران بر عزت نفس دخترانشان است جامعه آماری شامل 60 نفر، که 30…

  • گزارش کارآموزی بررسی آفات و بیماری گیاهان نگهداری فضای سبز

    گزارش کارآموزی بررسی آفات و بیماری گیاهان نگهداری فضای سبز دریافت گزارش کارآموزی بررسی آفات و بیماری گیاهان نگهداری فضای سبز گزارش کارآموزی بررسی آفات و بیماری گیاهان نگهداری فضای سبز در 120 صفحه ورد قابل ویرایش دسته بندی کارآموزی…